Innovatiepartners

Functiegericht wegbeheer (gemeente Lochem)

Functiegericht wegbeheer (gemeente Lochem)

In opdracht van de gemeente Lochem heeft Innovatiepartners een concept ontwikkeld om in een proces van partnersamenwerking te komen tot sociaal, ecologisch en financieel duurzaam beheer van de wegen in het buitengebied, met toepassing van innovatieve oplossingen.

In opdracht van de gemeente Lochem heeft Innovatiepartners een concept ontwikkeld om in een proces van partnersamenwerking te komen tot sociaal, ecologisch en financieel duurzaam beheer van de wegen in het buitengebied, met toepassing van innovatieve oplossingen.

Vraag 1: Is het mogelijk om een substantiële besparing (70%) te bereiken in het wegbeheer?

Vraag 2: Hoe kan het wegbeheer gestalte krijgen in een voor de lange termijn houdbare partnersamenwerking?

De basis van het concept ‘Functiegericht wegbeheer’ is de differentiatie naar functie van de wegen. Het herwaarderen en aanpassen van wegen is behalve een technisch proces, nadrukkelijk ook een sociaal proces, waarbij de plaatselijke bewoners intensief betrokken zijn bij het bepalen van het gewenste kwaliteitsniveau. In dat proces ontwerpen inwoners samen met deskundigen aan een interactieve tekentafel met een eigen onderhoudsbudget het wegbeheer van de toekomst. Zo ontstaat een tripartiet partnerschap tussen bestuur, bewoners en bedrijfsleven.

Probleemanalyse

Landelijke gemeenten hebben vele kilometers wegen en weggetjes die betrekkelijk weinig benut worden en in onderhoud kostbaar zijn. Veel wegen stammen uit de verkavelingstijd en zijn binnen tien jaar toe aan renovatie. Dat onderhoud kost miljoenen euro’s per jaar. Uit een analyse van de gemeente Lochem en ingenieursbureau TAUW blijkt dat vrijwel alle wegen als hoogwaardige doorgaande asfaltwegen zijn aangelegd, terwijl veel wegen in het buitengebied een veel bescheidener functie hebben en niet intensief worden gebruikt. Dat betekent dat veel wegen kunnen worden ‘afgewaardeerd’ van ontsluitingsweg tot bijvoorbeeld karrespoor. Zo’n radicaal nieuw beeld van het wegennet brengt het benodigde onderhoudsbudget terug van 3 miljoen naar circa 1 miljoen per jaar. Wel is een eenmalige forse investering van zo'n 8 tot 10 miljoen euro nodig.

Doel van het project

Het doel was Cradle to Cradle landwegen aanleggen die zeer energiezuinig worden aangelegd. Naast het creëren van een wegennet dat optimaal geschikt is voor de toegedeelde functie lag hier dus de uitdaging om te zoeken naar duurzame materialen, die bij productie weinig energie vergen. Zo kan gerecyclede kunststof heel goed dienen als alternatief wegoppervlak voor beton of asfalt.

Ook het zoeken naar nieuwe aanbestedingsvormen met wegenbouwers behoorde tot het zoekproces. Langdurige contracten op basis van (gelijkwaardig) partnerschap biedt een goede basis voor innovatie en blijvende kwaliteit. De belangrijkste bijdragen van Innovatiepartners in dit project zijn het samenbrengen van de benodigde innovatieve partijen, het faciliteren van een proces dat blijvende betrokkenheid garandeert en het inrichten van structurele samenwerking gericht op blijvende verbetering en circulaire principes.

Een artikel over dit project verscheen in MilieuMagazine.